Kategoria: Pułapki społeczne

POJĘCIE PUŁAPKI

W ciągu minionych kilkudziesięciu lat dzięki teorii gier i decyzji oraz badaniom sytuacji konfliktowych przedstawiono opisy zjaiwiisk bar­dzo ważnych z punktu widzenia nauk społecznych. Pod koniec lat sześćdziesiątych nazywano je dylematami społecznymi, ostatnio coraz częściej

SWOBODNA DEFINICJA

Definicja ta jest jednak dość swobodna i nie­precyzyjna i wymaga więc skonkretyzowania. Dylematy społeczne (a także często rodzące się z nich pułapki) powstają w sytuacjach, któ­re teoria gier rozpatruje w kategoriach gier o sumie niiezerowej (zmiennej).

PODEJRZANE OSOBY

Otóż mamy dwie osoby, podejrzane o obra­bowanie bahku i aresztowane. Do ich skazania nie ma jednak wystarczających dowodów rze­czowych; potrzeba więc przyznania się co najmniej jednego z nich. Sędzia śledczy, by uzyskać od któregoś z

NAJWIĘKSZA WYGRANA

Możliwie największą wygraną należy przyznać się do winy, bo tylko w takim przypadku aresztowany ma szanse uzyskania w danej grze największej wygranej łub naj­mniejszej straty, niezależnie od tego, jaką de­cyzję podejmie przeciwnik. (Teoria gier formu­łuje

SŁUSZNOŚĆ DECYZJI

Czy jednak napraw­dę słuszna była decyzja niezależnego wyboru własnej strategii dominacyjnej? Niekoniecznie. Strategia domojnacyjna jest najlepsza w grach sumie zerowej i tam zapewnia maksymalną możliwą wygraną. Tymczasem wspomniani aresztowani biorą udział w grize o sumie nieze-

WARUNEK UZYSKANIA WYNIKU

Warunkiem uzyskania takiego wyniku jest jed­nak prowadzenie przez nich gry nie przeciwko sobie, ale współpracując ze sobą. Jak się póź­niej przekonamy, do współpracy takiej potrze­ba spełnienia wielu warunków wstępnych, spo­śród których tradycyjna teoria gier podkreśla

WYMUSZONA DECYZJA

Ta wymuszona (choć przekonamy się, że często pozornie wy­muszona) ściśle egocentryczna decyzja kryje w sobie nie tylko niebezpieczeństwo, przyniesienia obu partnerom z naszego przykładu |vygranej mniejszej (po 5 lat więzienia, czyli o 4 lata wol­ności

PROBLEMY ZWIĄZANE Z DYLEMATAMI SPOŁECZNYMI

Problemy związane z dylematami społeczny­mi wcale nie tak nieoczekiwanie wtargnęły na początku lat sześćdziesiątych do świadomości naukowej. Istniały okoliczności poprzedzające w szerszym rozumieniu, a także związane bli­żej z tą tematyką prace przygotowujące ją od strony

POCZĄTEK BADAŃ NAD TEORIĄ

Mam tu na myśli przede wszystkim socjopsychologię eksperymentalną badającą stosunki międzyludz­kie, formy współpracy, sposoby porozumiewa­nia siię, procesy decyzyjne a także badania w dziedzinie komunikacji społecznej, teorię orga­nizacji i kierowania w ramach politologii: ana­lizę konfliktów, a

KOLEJNY OKRES

Okres trzeci rozpoczął się na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych. Wówczas to zamiast strategii agresywnych na pierwszy plan wysunęły się stopniowo strategie kooperacyjne Podkreśliłbym tu trzy czynniki, które odegrały rolę w tej zmianie. Jeden z